Ordu hava durumu °C
27-08-2017
UFUK GÜNGÖR

UFUK GÜNGÖR

Ordu Yemekleri / Ordulu Gurme
ufuk@ordupostasi.com

Bu sefer konuyu değiştirelim dedik, fakat güncel olmalı, daima hayatımızda hatta zamanın ta içinde olmalı. İçinde de Ordu olmalı.  Ordu'lu olarak bizi ilgilendirmeli. Evet; yine Ordu'yu konuşacağız. Konumuz "Ordu Yemekleri".

"Ordulu Gurme" olarak mesleğime uygun bir araştırma yaparak okurlarımızı bilgilendirmek maksadı ile bu yazımızı yazdık.

….  

Ordu Mutfak Kültürü coğrafi özelliklere göre gelişmiş. Sahilde, yaylada, doğu ve batıda farklı lezzet ve farklı isimlendirmeler görülmüştür. Karadeniz kıyısı boyunca birbirinden etkilenen yemekler olduğu görülmüştür.

Balıkçılık, Arıcılık, Fındık, Kivi, Mısır ve Sebze ürünleri üretimde ilk sırada yer almakta. Bunun yanında sebze üretimi mutfak lezzetini etkin kılmakta. Ot ve Balık ağırlıklı bir mutfak kültürüne sahiptir. Nadir de olsa ızgara et, köfte azda olsa bulunmaktadır. Doğu ve Güneydoğu mutfaklarından farklı "et" yoksunu sağlıklı bir lezzet kültürüdür.

Gülyalı, Perşembe, Altınordu, Ünye, Fatsa da Balık, Et, Köfte, Ekmek, Pide, Turşu çeşitleri öne çıkmakta. Perşembe ve Gülyalı balıkçılıkta hayli iddialı diyebiliriz. Olta ve Ağlarla yakalanan balıklar arasında özellikle hamsi ile mezgit ilk sırada yer almakta. Balık buğulama ve ızgara tava olarak genellikle mısır unu kullanılmakta bu da lezzeti iki katına çıkarmakta. Karadeniz'in Suyunun özelliği balıkta lezzet patlamasına neden olmaktadır. Sahilde büyükbaş et daha çok tüketilmekte ve üretilmekte. Gülyalı da kivi meyvesi yoğun bir üretimi gerçekleştiği görülmektedir. Son yıllarda Çilek ekimi ve üretimi de yoğun ilgi görmekte. Her ilçede yapıldığı görülse de Perşembe ve Ulubey de Turşu üretimi ve satışı ağır basmakta. Ulubey de "Dokuz Dolambaç" turşucuları, Perşembe de "Vonalı Celal" markaları ortaya çıkmakta.

Mesudiye, Kabadüz, Kumru, Gölköy, Korgan, Gürgentepe, Aybastı, Kabataş, Akkuş yayla havasında yapılan en iyi küçükbaş hayvancılık revaçta. Yüksek bölgelerde Mısır, Patates, Buğday ekerek verimli mahsul alınmaktadır. Akkuş Kuru Fasulye de marka olmaya aday hem lezzeti hem de verimi yüz güldürüyor.  Mesudiye de kuşburnu son yıllarda yoğun mahsul almakta.

Yemek çeşitlerimiz az, bizde yemek yok diyen Orduluları çok dinledim ve gördüm. Azımsanmayacak kadar çeşitleri şöyle bir sıralayalım.

Çorbalar; Pancar (Karalahana), Beyaz Mısır, Isırgan, Balık, Kabak, Fındık, Bulgur, Un, Baldıran Çorbaları bulunmakta.

Etli Yemekler; Yahni, Keşkek (Gendime), Etli Fırın Fasulye, Akkuş Kurufasulye, Gürcü Kavurması, Çerkez Tavuğu, Cevizli Tavuk (Maragyani), Zetiyanidir.

Sebze Yemekleri; Kurutulmuş Kıyma Fasulye, Galdirik Kavurması, Melocan (Melevcan/Dikenucu) Kavurması, Sakarca (Çökülce) Mıhlaması, Taze Fasülye Diblesi, Pancar (Kara Lahana) Diblesi, Uçkur Kabağı Kavurması, Kurutulmuş Patates Kavurması, Kurutulmuş Kabak Kavurması, Pezik (Pazı) Mıhlaması, Pezik (Pazı) Yemeği, Pezik (Pazı) Mücveri, Sarımsaklı Süzme Yoğurtlu Perzü (Pazı), Pazı (Perzü) Diblesi, Hoşkıran Kavurması, Tirmit (Yerel Fındık Mantarı) Kavurması, Mantar Kavurması (Yerli Yeşil Elmalı Tirmit), Fındıklı Patlıcan, Sakarca Kayganası, Isırgan Yağlaşı, Pancar (Karalahana)  Döşemesi, Pırasa Kayganası, Kurutulmuş Kabak Yoğurtlaması, Kabak Kayganası, Fasulye Turşusu Diblesi, Galdirik Kavurması, Lobye, Gürcü Boranisi, Gürcü Pancarı, Fırın Fasulyesi Kavurması, Galdirik Kayganası, Patlıcan Gürcücesi,

Balıklar; Mezgit Tava, Mezgit Buğulama, Levrek Buğulama, İçli Tava, Hamsi Tava, Hamsi Köftesi, Hamsi Kayganası, Sebzeli Hamsi, Hamsi Buğulama.

Sarmalar; Zeytinyağlı Pancar (Karalahana) Sarması, Zeytinyağlı Beyaz Lahana (Kelem) Dolması, Etli Beyaz Lahana Dolması, Gürcü Dolması, Mısır Yarmalı Aş Sarması.

Turşu Yemekleri; Salatalık Turşusu Kavurması, Biber Yaprağı (Paldır) Turşu Kavurması, Pancar (Karalahana) Turşusu Kavurması, Yeşil Domates Turşusu Kavurması, Taflan Turşusu Kavurması, Fasulye Turşusu Kayganası, Fasulye Turşusu Kavurması, Beyaz Lahana Turşusu Kavurması, Kiraz Turşusu Kavurması, Galdirik Turşusu Kavurması, Pırasa Turşusu Kızartması.

Hamur İşleri; Yağlı (Pide), Su Böreği, Ev Makarnası (Kesme Makarna), Kuru Yufka, Kuru Yufka Böreği, Mısır Unu Yağlaşı, Mısır Ekmeği, Pırasalı Hamsili Mısır Ekmeği, Ordu Tostu, Ordu Simidi, Bileki Mısır Ekmeği, Pazılı Kek.

Tatlılar; Bal Kabağı Tatlısı, Üzüm Papası (Peluze), Lokma Tatlısı, Un Helvası, Pekmez Tatlısı Yağlaşı, Aşure, Fındıklı Burma Tatlısı, Ev Baklavası, Cevizli Helva, Pekmezli Mısır Helvası, Fırınlanmış Mısır Unu Tatlısı, Fındıklı Kuru Yufka Tatlısı, Cevizli Yufka Tatlısı, Mısır Unu Helvası.

Reçel ve Pekmezler; İncir Reçeli, Ayva Reçeli, Dağ Çileği Reçeli, Dut Pekmezi.

Bu bol çeşide vakıf olmamız araştırmacı gazetecilik ürünü Ordu Büyükşehir Belediyesi yayınlarından "Ordu Mutfağı" yöresel ev yemekleri derlemesi ışık tutmuştur. Belediye Başkanı Enver Yılmaz Beye emeği geçen herkese bu yayın için teşekkür ederiz. Tüm Ordulu hemşerilerimizin Ordu Yemeklerinin tarifleri de bulunan bu kitabı edinmeleri gerekmektedir.     

Ordu aldığı göçler ile mutfağına etki veren kültür Gürcü yemekleri ile öne çıkıyor. Gürcü yemekleri arasında; Gürcüce (Cevizli Tavuk), Malahto (Cevizli Fasülye), Cevizli Patlıcan, Lobyo Cadi (Fasülyeli Mısır Ekmeği), Lobyo Phali - Phal Lobyay (Fasülyeli Lahana), Koraveli Phali (Ekşili Lahana), Gürcü Kavurması, Kiraz Kavurması, Porçvi Dzipiyay (Süt Muhallebisi), Kalduru Tzurvili (İspit Otu), Amolesili (Yağsız Fasülye), Şral Phali - Phalay ve Lobya Phali Jave (Siyah Fasülye) bulunmakta. Gürcü yemeklerinde öne çıkan ceviz, kinzi (kişniş), zaprana etkin madde olarak bulunmaktadır.

Ordu pidesi, Ordu Tostu, Ordu simidi yemek kültürüne girmiş ürünler olarak dikkat çekiyor. Daha sonra bu ürünleri detaylı inceleriz.

Yukarıda adı geçen yemekleri mutlaka duymuş, tatmış, anılarınızda kalmış, çocukluk lezzeti olarak bildiğiniz fakat unutmayarak gelecek nesillere aktarmak gerekliliği hepsinden önemli. Kültür dediğimiz unsurun önemli mihenk taşı Yemek Kültürü olduğunu unutmazsak iyi olur.

Bu makale 2122 defa okunmuştur.
MAKALEYE YORUM YAZIN



FACEBOOK YORUM


gazete manşetleri
ANKETİMİZE KATILIN

NAMAZ VAKİTLERİ

E-BÜLTEN ABONELİĞİ